Historie

Vastelaovesvereniging Den Uul van den Grauwert vindj zienen oorspróng in `t jaor 1906. In det jaor waerdje d’r in Mofert `ne historischen optoch gehajen en `n vastelaovesgezèt oetgegaeve. Dit alles haet plaatsgevónjen op 18 februari, de zónjig veure vastelaovendj. Daen datum weurd dan ouch besjouwd es d'n datum vannen oprichting van Den Uul van den Grauwert, mer van `n echte vereniging waas waarsjienlik nag neet ech sprake. Waal waas d’r `ne prins en `ne raod van èllef. Mer doe numdje ze det neet de prins, mer d’n drosserd. D'n drosserd woondje vreuger op Kestieël Mofert. Hae bestuurdje `t Amb Mofert names de grave en de hertoge van Gelder, wobie `t Amb Mofert behuuerdje.

Wie kump Den Uul van den Grauwert aan ziene naam

De vastelaovesgezèt waat in 1906 waerdjen oetgegaeve waas getiteld “DEN UUL VAN DEN GRAUWERT”. De gezèt waerdje ouch gesjreve door D’n Uul zelf. Veer konne dus eigelik zègke det de vereniging de naam te danken haet ane vastelaovesgezèt, en neet angesóm. De Grauwert is `nen agere naam veur `t kestieël van Mofert. Soms wuuertj ouch de hoofdtore van `t kestieël “De Grauwert” geneump, meh de sjrievers vanne gezèt höbbe toch `t kestieël in zie gehieël bedoeld. D’n Uul sjrief in zien gezèt: “Dao ig mich noew beschouw es de lèste aafstammeling van mien groote veurzaite, om de inwoners mer zoo erm meugelik te make en zoo veul es se mer koste ze mit de knoet te regeeren op zich russisch, dao veur wil ig nach aanspraok make op det gescheft van mien veurajers en proclameer mig tot Drosserd van Mofert.”

Eine van de weinige euvergebleve exemplare vanne ieërste Moferse vastelaovesgezet oet 1906

Wie kump Den Uul van den Grauwert aan ziene naam

De vastelaovesgezèt waat in 1906 waerdjen oetgegaeve waas getiteld “DEN UUL VAN DEN GRAUWERT”. De gezèt waerdje ouch gesjreve door D’n Uul zelf. Veer konne dus eigelik zègke det de vereiniging de naam te danke haet ane vastelaovesgezèt, en neet angesóm. De Grauwert is `t kestieël van Mofert. Soms weurd ouch de hoofdtore van `t kestieël “De Grauwert” geneump, mer de sjrievers vanne gezèt höbbe toch `t kestieël in zie gehieël bedoeld. D’n Uul sjrief in zien gezèt: “Dao ig mich noew beschouw es de lèste aafstammeling van mien groote veurzaite, om de inwoners mer zoo erm meugelik te make en zoo veul es se mer koste ze mit de knoet te regeeren op zich russisch, dao veur wil ig nach aanspraok make op det gescheft van mien veurajers en proclameer mig tot Drosserd van Mofert. “.

Tösse 1906 en d’n twieëdje werreldoorlog

Veur d’n oorlog höbbe veer d’n Uul van den Grauwert nag twieë keer truukgezeen. D’n ieëste keer waas op 13 mei 1923. Doe waerdje d’r weer `ne historischen optoch gehaje. Dit kieër waas det ter ieëre van `t 25-jaorig ambsjubileum van Keuningin Wilhelmina. Weer waerdje de vastelaovesgezèt Den Uul van den Grauwert oetgegaeve. Of de commissie die det georganiseerd haw veur e groeat deil oet dezelfde luuj bestóng es de commissie van 1906 is neet bekindj. Waal weite veer det `t concep weer `tzelfde waas. Weer proclameerde D’n Uul zich toet drosserd van Mofert en sjreef d’r zelf waat d’r veur misstenj in Mofert gebeurd wore, en waat hae dao aan mèndje te doon.

De historischen optoch van 1923 mit veuraan de wage mitten Drosserd (Foto: Hendrikus Simonis)

Tösse 1906 ennen twieëdje werreldoorlog

Veur d’n oorlog höbbe veer d’n Uul van den Grauwert nag twieë keer truukgezeen. D’n ieëste keer waas op 13 mei 1923. Doe waerdje d’r weer `ne historischen optoch gehaje. Dit kieër waas det ter ieëre van `t 25-jaorig ambsjubileum van Keuningin Wilhelmina. Weer waerdje de vastelaovesgezèt Den Uul van den Grauwert oetgegaeve. Of de commissie die det georganiseerd haw veur e groeat deil oet dezelfde luuj bestóng es de commissie van 1906 is neet bekindj. Waal weite veer det `t concep weer `tzelfde waas. Weer proclameerde D’n Uul zich toet drosserd van Mofert en sjreef d’r zelf waat d’r veur misstenj in Mofert gebeurd wore en waat hae dao aan mèndje te doon.

In 1934 koom D’n Uul weer truuk nao Mofert óm orde op zake te stèlle. Bliekbaar hawwe de luuj van Mofert behoefte aan get vermaak in dae crisistied. `t Motto vanne vastelaovesgezèt van 1934 waas dan ouch: “Veer konnen tainge de crisis”. In det jaor waerdje waarsjienlik veur `t ieës `ne vastelaovesoptoch in Mofert gehaje mitte vastelaovendj. Daoveur waas det ummer veur de vastelaovendj, ómdet mitte vastelaovendj de luuj moste baeje mit `t feertig-oere-gebed. Volges de geistelikheid van doe, huuerde `t zich neet óm dan carnaval te viere. Väöl motte veer os neet bie dezen optoch veurstèlle. `t Wore get jóng men vanne voetbalclub SNA, die op `t idee wore gekómme óm daen optoch te haje. De geistelikke zolle dao neet zoea bliej mit zeen gewaes, wie det clubke rebelle door de straote troch.

Nao d’n oorlog

D’n ieëste tied nao d’n oorlog waerdje d’r geine vastelaovendj gevierd in Mofert, ómdet de luuj waal get anges ane kop hawwe es fieëste. Mofert mos doe bekans vanne gróndj aaf oppernuuj opgeboewd waere. Later waas `t ouch weer `t feertig-oere-gebed waat d’rveur zorgde det d’r in Mofert geine vastelaovendj gevierd waerdje. Pas in 1956 waerdje van Den Uul van den Grauwert `n echte vereniging gemaak, mit statute en e bestuur. Sins doe is d’r - op ein jaor nao - eder jaor `ne prins gewaes. Mit versjillendje ups en downs is de vereniging blieve bestaon, ómdet d’r altied weer jóng men wore, die de vereniging nuuj laeve in bloze. Allewiel is Den Uul van den Grauwert `n bleujende vereiniging veur jónk en aad.

Prinsewage inne vastelaovesoptoch van 1970: Matje van Seef (Roemen) es Prins Martin I (Foto: Ton Dircks)

`n Actieve vereniging

Den Uul van den Grauwert organiseert versjillende activiteite binne `t sezoen óm de luuj van Mofert te vermake. Eder jaor wuuertj d’r `n vastelaovesgezèt oetgegaeve en sins 1983 weurd d’r eder jaor, same mit Joekskapel “Eine Ôngerein” `t Zate Hermeniekes Festival gehaje. Ouch is d’r eder jaor de Moferter Aovendj mit artieste van binne en boete Mofert. En dan höbbe veer `t nag neet gadj euver de vastelaovesdaag zelf. Op vastelaoveszónjig wuuertj in samewirking mitte parochie H. Catharina `n vastelaovesmis gehajen inne kirk. Ondanks de negatieve hajing hie-op van `t bisdom, wuuertj dees mis gans in `t Mofers plat gehaje. Aansloetend wuuertj ummer door de `t prinsepaar en `t jeugprinsepaar de vastelaovesvlag oetgehange. Sins 2008 wuuertj det gedaon op `t Kestieël. Aansloetendj is dan de sleuteleuverdrach. De prins van det jaor krieg dan de sleutel van `t "Drosamb Grauwert" vannen drosserd. Op vastaolaovesmaodig wuuertj ummer d’n optoch gehaje en oppen dinsdig wuuertj óm 11 euver 11 saoves traditioneel D’n Uul verbrandj ter aafsloeting vanne vastelaovendj.